ikusteko desgaitasuna
Ohiko galderak
Itxaropenari, gure zerbitzuei eta zuri laguntzeko moduari buruzko zalantza ohikoenak argitu nahi ditugu. Hona hemen:
Irakurtzeko arazoak ditut, ez ditudalako errenkadak ondo bereizten. Zer egin dezaket?
Oso ohikoa da hori gertatzea, baina denetarako dago irtenbide bat. Erabili itzazu honako hauek:
- Paper lerrodunak: Lerroak kontraste handia izan behar du, eta zuk zeuk egin dezakezu.
- Koloretako paperak: Paper zuriak eragin dezakeen itsualdia arintzeko.
- Txantiloiak Plastiko edo paper zatiak dira, “zuloak” dituztenak, eta eremu jakin batzuetan finkatzea ahalbidetzen dute.
Idazteko, sinatzeko, txekeak betetzeko eta abarretarako ere erabiltzen dira. Idazteko orduan, denbora pixka bat ematea gomendatzen dizut, ikusteko kalitaterik onena emango dizun bolaluma topatu arte.
Jateko arazoak ditut, ez baititut ondo bereizten edalontzien eta plateren mugak edo ingeradak. Zer egin dezaket?
Kontrastea zure laguntzarik onena izango da: jarri mahai-zapi beltz bat eta erabili plater zuriak; izan zaitez txukuna, zure alde egingo baitu; erabili beti plater berberak jateko, horrela ezagunak egingo baitzaizkizu.
Irakurtzea gustatzen zait. Jarraitu ahal izango dut irakurtzen?
Bai, nahi duzuna lortuko duzu finkatzeko teknika berriak erabiltzen badituzu, letra-motei buruzko trikimailu batzuk baliatuta (testuaren tamaina handitu, % 100eko kontrastearekin, itsutzen ez duen testuaren hondoa erabili), argiztapen egokiaz (beso malguko lanparak aukera ona izan ohi dira) eta laguntza bisualak eta ez-bisualak kontuan hartuta, adibidez, testuaren gaineko orrialde-iragazkiak, testuaren kontrastea handitzeko.
Nire ikusmena berreskuratuko dut? Nola konpon edo geldiaraz dezaket ikusmenaren edo ikus-eremuaren galera?
Zer gertatuko da nire bizitza sozialarekin ondo ikusten ez badut?
Zer argiztapen da egokiena ikusmen txikirako?
- Intentsitatea erregulatzen duen lanpara batek une bakoitzeko intentsitatea malgutasunez kontrolatzen lagunduko dizu, ezinezkoa baita oro har gomendagarria den argiztapen-maila eta -mota aurkitzea. Lanparei dagokienez, gori-goriak liluragarriagoak izaten dira, kontuan izan!
- Argiztapenak uniformea eta lausoa izan behar du beti (itzal-eremuak saihestu behar dira).
Idazteko orduan, ez egin itzalik zeure eskuarekin, jarri argi-iturria kontrako aldean, ezin bada, buruaren gainetik eta zentratuta. - Erabili tipografia erraza eta apaingarririk gabea, ahal duzun guztietan.
- Ikasteko edo irakurtzeko edo idazteko, ondo etorriko zaizu atril edo mahai eraisgarri bat, lanerako posizio egokia izateko.
- Behar duzuna non dagoen jakiteko ordenatzen da betiko.
Zer da Behe Ikusmena?
Zer laguntza optiko erabil ditzaket?
Urruneko bisoirako, teleskopioak erabiliko ditugu objekturik handiena hurbildu gabe ikusi nahi dugunean (eskuzkoak daude, betaurrekoetan muntatuta, fokagarriak edo foku finkokoak).
Eta gure beharra hurbil badago, hau erabiliko dugu:
Mikroskopioak: Garrantzitsua da adieraztea zenbat eta handiagoa izan gehikuntza, orduan eta txikiagoa dela ikus-eremua eta lan-distantzia. Mota askotakoak daude: lente esferikoak, asferikoak, dobleak, betaurreko prismatikoak, bifokalak edo betaurreko fokagarriak.
Lupa: Oso ohikoa da, hurbileko objektuen hedapen dinamikoa ahalbidetzen du, betaurrekoarekin baino begi- eta objektu-distantzia handiagoa onartzen du, eramangarria izan daiteke, ezin hobea da noizbehinkako ikuspenetarako, baina betaurrekoak baino CV gutxiago ematen du, eta CVa murrizten du lan-distantzia handitzean, irakurketa-abiadura murrizten du eta jarrera deserosoagoa eska dezake. Esku-lupak edo euskarri-lupak daude, argiztapenarekin eta argiztapenik gabe.
Laguntza elektronikoak: hala nola telebistako zirkuitu itxiak (CCTV), lupa elektroniko eramangarriak edo beste teknologia batzuk
Tiflotektnologia: Informazioaren eta komunikazioaren teknologien egokitzapena eta irisgarritasuna, eta ikusmen-urritasuna duten pertsonen aprobetxamendua. Adibidez, ordenagailu-programak.
Telemikroskopioak: metro bat baino gutxiagora fokatutako teleskopioak.
Zure arazoak itsutzearekin, fotofobiarekin edo sakabanatzearekin zerikusia badu, zure soluzioa iragazkiekin, tiposkopioekin eta argiztapen-trikimailuekin lotuta dago.
Zer jarduera egin ahal izango ditut berriro eta zeintzuk ez?
Ia denerako irtenbideak daude: telebista ikusteko, janaria prestatzeko, lisatzeko, josteko, kalean paseatzeko, zinemara joateko… Paziente askok laguntza optiko desberdinak behar dituzte, garatu nahi duten jardueraren arabera. Adibidez, telebista ikusteko betaurreko teleskopio batzuk, erosketak egitera joateko lupa eramangarri bat, hondartzan paseatzeko eguzki-iragazki batzuk…
Ez dago “a priori” egin ezin izango duzun jarduerarik, entrenamenduarekin, iraunkortasunarekin eta pazientziarekin imajinatzen ez zenituen lanak egin ahal izango dituzu.
Gogoratu faktore soziala ezinbestekoa dela bizitza oso baterako, atera zaitez lagunekin, egin kirola eta ondo pasa.
Nire ikusmena errehabilitatu dezaket? Tratamendu mingarria da? Eta garestia?
Errehabilitazio bisuala da espezialista errehabilitatzaile batek pazienteari bere ikusmen-hondarra modu eraginkorragoan erabiltzen lagundu eta orientatzeko prozesua, ikusmen-entrenamenduko ariketekin eta laguntza optikoen laguntzarekin. Errehabilitazio bisualean, adibidez, testuari jarraipena egiteko modu berriak irakasten dira, hala nola lerroz aldatzea, etab.; azken batean, gure eguneroko jarduerak beste modu batean egiten jarraitzeko trikimailuak. Tratamendua ez da batere mingarria, eta errehabilitazio-zentroaren eta behar dituzun saioen araberakoa izango da kostua. Gaur egun, ikusmen-errehabilitazioko programak ez daude sartuta Osasun eta Gizarte Sistema Publikoko prestazio soziosanitarioen zorroan, eta, beraz, zentro pribatuetan egin behar dira.
Konpondu dezaket nire arazoa ukipen-lenteekin edo betaurrekoekin?
Zergatik ez dut ikusten?
Ikusmen Baxua herentziazkoa da, nire seme-alabek ere begietako disfuntzioak izango dituzte?
Zenbait patologia izan daitezke, hala nola glaukoma, erretinosi pigmentarioa edo makula-endekapena. Horregatik, semeak medikuari abisatu beharko dio eta berak egingo dizkio dagozkion azterketak.
Nire ikusmen-arazoak okerrera egingo al du daukadan ikusmen-hondarra erabiltzen badut?
Oso galdera ohikoa da, eta ikusmen txikia duten pertsonen beldurra da. Okerrago ikustean, eta ikusmen-galera nabaritzean, pentsa dezakete beren ikuspegia “erabiltzen” jarraitzen badute galdu egingo dutela, errealitatetik oso urrun. EZ DUZU BISTA HONDATUKO ERABILTZEAGATIK. Ikusmen-hondarrari ahalik eta etekinik handiena ateratzen ikasi behar da (askotan, errehabilitazio bisualaren bidez), eta beti higiene bisual ona izaten, ikusmen-hondarrean funtzionaltasuna ez galtzeko.
Pertsona gehiago daude nire arazoarekin? Nola hitz egin haiekin? Ba al dago ikusmen-urritasunarekin eta ikusmen txikiarekin lotutako elkarterik?
Kaltegarria al da ordenagailua, e-booka edo gailu elektronikoak horrelako pantailekin erabiltzea?
Ez, ez da kaltegarria, betiere higiene bisual ona mantentzen baduzu. Garrantzitsua da ikusmen-hondarra aprobetxatzea, eta horrela aktibo mantentzen da.